Bài thuốc chữa bệnh từ cây mướp khía

Mướp khía có tên khoa học là Luffa acutangula L, trong dân gian còn gọi loại cây này với cái tên ve hom, mướp tàu, thuộc họ bầu bí. 

Đây là loài thực vật thân leo, sống quanh năm, độ dài trung bình từ 3 – 6m, đường kính thân cây khoảng 2cm và có nhiều rãnh.

Mép lá có răng cưa, hình tim, mọc so le trên thân với kích thước trung bình là 25cm chiều rộng và 15 – 20cm chiều dài. Hoa mướp khía thuộc dạng đơn tính, hoa đực mọc theo từng chùm, cánh hoa vàng tươi và có 5 nhị.

Trong khi đó hoa cái mọc riêng lẻ một mình, vòi nhụy có lông mềm màu vàng, ngắn. Quả mướp khía hình chữ y thuôn dài, độ dài khoảng 30 – 40 cm, đường kính từ 7 – 10cm, dọc thân quả có các cạnh nhọn (trung bình 10 cạnh).

Ở Việt Nam, mướp khía được trồng nhiều nhất ở các tỉnh thành phía Nam với mục đích dùng để làm món ăn và làm thuốc.

Quả chín sẽ được người dân thu hoạch vào mùa hè – thu. Đây là thời điểm vỏ quả đã ngả vàng và bên trong ruột đã hình thành xơ mướp. Sau khi thu hái, người ta sẽ bỏ hạt và vỏ quả, lấy phần xơ mướp bên trong rồi phơi khô. Bộ phận này được chế biến để làm thuốc và trong Đông y có tên gọi Ty qua lạc.

 

2. Công dụng của cây mướp khía

– Dây mướp khía có thể được dùng để thông kinh hoạt lạc, chỉ khái hóa đàm, điều trị hiệu quả các triệu chứng ho, viêm mũi, viêm khí quản và đau nhức vùng thắt lưng.

– Rễ giúp thanh nhiệt và giải độc, chữa viêm mũi, viêm xoang và lở loét chảy nước ngoài da.

– Hạt quả mướp khía còn là bộ phận giúp tiêu nhiệt, nhuận táo, thông tiểu, hóa đàm, sát trùng. Cần lưu ý, hạt mướp khía có chứa các protein có thể gây sảy thai ở phụ nữ và bất hoạt ribosome (bộ máy vận hành chu trình sinh tổng hợp protein trong cơ thể). Bên cạnh đó, hạt mướp khía tiết ra một loại dầu khiến người dùng có cảm giác buồn nôn và tiết ra nhiều nước bọt nếu ăn phải.

– Lá cây giúp giải nhiệt, thanh mát, tác dụng chữa mụn, chốc lở, ho khan, ho gà, chảy máu vết thương hở, khát nước hay mất nước do thời tiết nắng nóng.

– Phần xơ mướp được ứng dụng trong tiêu thũng, lợi niệu, hoạt huyết, thông lạc, chữa tắc tia sữa hay viêm tuyến sữa ở phụ nữ đang cho con bú, bế kinh, đau vùng ngực sườn, đau nhức xương cốt.

3. Bài thuốc trị bệnh từ mướp khía

Bài 2: Dùng rễ và thân rễ hoặc thân già của mướp khía (đoạn gần gốc)

• Cách 1: Những nguyên liệu này dùng để sắc uống mỗi lần 8 – 12g trong 10-15 ngày.
• Cách 2: Dùng những nguyên liệu trên để nấu với 700g thịt nạc rồi ăn thịt, uống nước thuốc trong 1 tuần.

Công dụng: Sau khi dùng thuốc 1 – 2 lần, dịch mũi ra nhiều, sau đó chỗ viêm sẽ tự lành. Cũng có thể dùng thêm bài thuốc hỗ trợ bằng cách lấy thân mướp khía sao hơi cháy, tán bột, thổi vào mũi ngày 2 – 3 lần.

Bài 3: Thân mướp khía 10 – 20g, thân cây sim 8 – 12g, sắc uống ngày 02 lần sáng – chiều trong 1 tuần.

– Canh mướp khía giúp lợi sữa

Cách 1: Dùng 1kg móng giò heo và 500g mướp khía tươi nấu canh ăn thường xuyên.

Cách 2: Chuẩn bị gạo tấm 100g, cá mè 1 con, mướp khía 10g. Luộc cá lấy nước, sau đó cho gạo vào nước luộc cá nấu thành cháo. Gọt bỏ mướp, thái lát và cho vào cùng nấu chín. Nêm gia vị cho vừa miệng. Ăn trong 10 – 15 ngày.

– Bài thuốc chữa bệnh sởi: Cỏ mần trầu 8g, cam thảo nam 4g, bạch chỉ, kim ngân và kinh giới mỗi thứ 12g, xơ mướp 20g. Đem các vị thái nhỏ, sao vàng và sắc nước uống 2 lần/ ngày, uống trong 10 ngày.

– Điều trị bệnh kiết lỵ, xuất huyết trĩ, rong kinh, băng huyết: Đốt tồn tính xơ mướp (không đốt thành tro, cháy khoảng 70% thì ngừng), sau đó tán bột chia ra mỗi lần dùng khoảng 4 – 8g, hòa cùng nước ấm uống 2 lần/ngày uống từ 7-10 ngày.

Theo SkĐS